Bliskie spotkania z operą drugiego stopnia

Alice Bellini przygląda się osiemnastowiecznym operom o robieniu opery albo, innymi słowy, operom drugiego stopnia – metaoperom. Czym opera w operze różni się od teatru w teatrze? Oczywiście muzyką, której obecność komplikuje relację pomiędzy poziomami artystycznej fikcji.  Alice Bellini, Music and „Music” in Eighteenth-Century Meta-Operatic Scores, „Eighteenth-Century Music”, 6/2, s. 183–207. Dla słuchacza, który w … Continue reading Bliskie spotkania z operą drugiego stopnia

Advertisements

Monteverdi at his best

Gary Tomlinson jako klucz do swojego tekstu wybrał fragment listu Monteverdiego z 1633 roku adresowanego prawdopodobnie do Giovanniego Battisty Doniego. Fragment ów dotyczy zmagań kompozytora z kwestią odpowiedniego naśladownictwa uczuć w muzyce, z którym borykał się zwłaszcza, kiedy komponował Lament Ariadny. Monteverdi pisze: „ho provato dicco la gran fatica che mi bisognò fare in far … Continue reading Monteverdi at his best

Così fan tutte: opera oparta na faktach

Polzonetti odnajduje prawdopodobne źródło dla konceptu leżącego u podstaw libretta Da Pontego, obnaża mechanizmy satyry uderzającej w pseudonaukową teorię magnetyzmu zwierzęcego i pokazuje, w jaki sposób opera Mozarta rezonuje z głośną sprawą romansu młodej żony wpływowego bankiera Guillaume’a Kornmana.  Pierpaolo Polzonetti, Mesmerizing Adultery: "Così fan tutte" and the Kornman Scandal, „Cambridge Opera Journal”, t. 14, … Continue reading Così fan tutte: opera oparta na faktach

Niepokorne dźwięki w późnych mazurkach Chopina

Lawrence Kramer słucha Mazurków op. 59 Fryderyka Chopina z perspektywy Baudelaire’owskiego dandysa, którego estetyka opiera się na afirmacji tego, co sztuczne i odrzuceniu tego, co naturalne. Niepokorne dźwięki, które odzywają się w kluczowych punktach ich partytur, ujawniają prawdziwą dyspozycję na pozór tylko niewinnych mazurków.  Lawrence Kramer, Chopin's Rogue Pitches: Artifice, Personification, and the Cult of … Continue reading Niepokorne dźwięki w późnych mazurkach Chopina

O beethovenowskiej arii, która wypadła z obiegu

Nicholas Mathew błyskotliwie analizuje arię, w której bohater najpierw narzeka na życie bez pieniędzy, później ożywia się na myśl o bogactwach, a na koniec wychwala potężną siłę pieniądza. Nicholas Mathew, Out of Circulation Beethoven, ‘Hat man nicht auch Gold beineben’ (Rocco), Fidelio, Act I, „Cambridge Opera Journal", Volume 28, Issue 2 (Special Issue: Remaking the Aria), … Continue reading O beethovenowskiej arii, która wypadła z obiegu

Światło we mgle

Pamięci Profesora Michała Bristigera W łonie romantyzmu wykształciły się dwie idee: oderwana od spraw ziemskich i zajęta swoimi sprawami muzyka absolutna oraz zapatrzony (i zasłuchany) w ziemski krajobraz muzyczny pejzaż. Stąd bierze się estetyczna łamigłówka, która wymaga rozstrzygnięcia: skoro muzyka instrumentalna zawiera się w samych tylko dźwiękach, jakimi środkami wkrada się do niej element wizualny? … Continue reading Światło we mgle

Chopin nie tańczył kujawiaka

W Święto Niepodległości warto znaleźć chwilę do namysłu nad naszą narodową tożsamością. Okazję do tego daje nam Halina Goldberg, której książka O muzyce w Warszawie Chopina  ukazała się w tym roku po polsku nakładem Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Nie o książce chcę tutaj jednak pisać, ale o artykule opublikowanym w wiosennym numerze „19th-Century Music”. Goldberg … Continue reading Chopin nie tańczył kujawiaka

Muzyka telegraficzna

Trudno o bardziej adekwatną lekturę na dzień zaduszny niż artykuł o telegrafie. W latach 40. XIX w. telegraf zagościł na dobre w powszechnej świadomości europejczyków i amerykanów. O ile jego fizyczna obecność w przestrzeni publicznej była faktem, o tyle wiedza na temat zasady jego działania nie była szeroko rozpowszechniona. Nieznajomość tej zasady sprawiła, że odgłos grającego … Continue reading Muzyka telegraficzna

Odpominanie Avisona

Do odkrywania zapomnianych kompozytorów i repertuarów zdążyliśmy już przywyknąć. Pora więc na odpominanie. W swoim artykule Simon D.I. Fleming postanowił nie tyle przypomnieć o twórczości Charlesa Avisona, ile dowieść, że w istocie nigdy nie była zapomniana. Simon D. I. Fleming, The myth of the forgotten composer—the posthumous reputation of Charles Avison, “Early Music”, Vol. 44, Num. … Continue reading Odpominanie Avisona

Cukierkowa rewolucja obyczajowa

Ostatnia opera Berlioza Béatrice et Bénédict oparta na szekspirowskiej komedii Wiele hałasu o nic na pierwszy rzut ucha poziomem słodyczy zdaje się niebezpiecznie zbliżać do lukrowanego pączka z przesłodzonym nadzieniem. Tryb mollowy na kartach partytury gości rzadko, pełniąc funkcję analogiczną do kropli spirytusu w pączkowym cieście. Jak kropla alkoholu zapobiega nasiąknięciu pączka tłuszczem, pozwalając ciastku zachować … Continue reading Cukierkowa rewolucja obyczajowa