O beethovenowskiej arii, która wypadła z obiegu

Nicholas Mathew błyskotliwie analizuje arię, w której bohater najpierw narzeka na życie bez pieniędzy, później ożywia się na myśl o bogactwach, a na koniec wychwala potężną siłę pieniądza.

Nicholas Mathew, Out of Circulation Beethoven, ‘Hat man nicht auch Gold beineben’ (Rocco), Fidelio, Act I, „Cambridge Opera Journal”, Volume 28, Issue 2 (Special Issue: Remaking the Aria), July 2016 , pp. 145-148. 

Aria ta ze zmiennym szczęściem trafiała do partytury Beethovena, raz mieszcząc się w niej, innym razem z niej wypadając. Najsilniejsze argumenty za zachowaniem jej w partyturze podkreślają siłę, którą czerpie ona ze swojej zwyczajności. Stanowi bowiem dzięki temu biegun i punkt odniesienia dla finałowego uwznioślenia mieszczańskiej historii, z której opera czerpie swój temat. Aria jest tak konwencjonalna, że aż przezroczysta i w tym właśnie upodabnia się do pieniądza, który – sam w sobie bezwartościowy – jest nośnikiem wartości wymiennej. Mathew zwraca jednak naszą uwagę na fakt, że muzyka, a w szczególności opera, pełna jest miejsc, które słuchacze – muzykolodzy i melomani – percypują, nie przywiązując do nich wagi. Bez nich momenty szczególnej urody nie lśniłyby jednak tak jasnym światłem. 

W 1801 roku Beethoven miał fantazjować o rynku sztuki [Magazin der Kunst], na który artysta mógłby zanosić swoje dzieła i brać z niego tylko to, czego mu właśnie potrzeba. Nie przeszkadzało mu to narzekać na uciążliwość poświęcania połowy swojej uwagi byciu biznesmenem.

Nicholas Mathew jest profesorem University of California Berkeley. Napisał książkę „Political Beethoven”.

Czytał: Paweł Siechowicz

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s